نويسنده؛ کاوه بيات

چاپ اول؛ 1387

شمارگان؛ 2200 نسخه

ناشر؛ پرديس دانش با همکاري شرکت نشر و پژوهش شيرازه

بيژن تلياني؛ هويت ايراني پديده يي کهن و ديرپاست.دگرگوني هايي اساسي که تاريخ پرفراز و نشيب اين سرزمين در طول چند هزار سال شاهد آن بوده و به ويژه در اين بي شمار تغييرها و تبديل ها، ماندگاري جوهره يي از اين ماهيت که هر بار، در پي پشت سر گذاشتن طولاني، به ارائه تعريفي جديد از خود موفق بوده خود گواهي است بر اين ديرپايي و قدمت.

معاصر شدن و پاي نهادن به عصر دولت- ملت ها يکي از آخرين آزمون ها از اين نوع است که بيش از دو قرن ايران متاخر را به خود مشغول داشته است.

اين نوشته به بررسي يک برهه از اين توان آزمايي اختصاص دارد. دوره يي که در خلال آن ايران خود را ناگهان رودرروي سرريز مجموعه يي از تحولات ناسيوناليستي در يک کشور همسايه يافت که در اين فعل و انفعال، بخشي از چيستي خود را در نفي هويت تاريخي ايران و به ويژه زير سوال بردن هويت ملي ترک زبان هاي ايران جست وجو کرد.

شکل گيري اين پديده يعني چگونگي برآمدن ناسيوناليسم ترک و مانعي که از بدو کار در وجود و آثار برجاي مانده از هويت ايراني بر سر راه خود ديد از جمله مباحثي است که در فصل اول اين رساله مورد بررسي قرار دارد.

واکنش اوليه ايرانيان در قبال اين پديده نيز در بخش دوم همين فصل به بحث گذاشته شده است. سرريز مجموعه يي از تحرکات ناسيوناليستي در ترکيه عثماني در سال هاي مقارن با فروپاشي امپراتوري از سال هاي پاياني جنگ اول جهاني تا برآمدن يک جمهوري جديد در آن سامان، ايران را که خود در تلاش تبديل به يک دولت- ملت جديد تحولات مشابهي را تجربه مي کرد در معرض يک توان آزمايي جديد قرار داد، چرا که اين فعل و انفعال ناسيوناليستي که مي توان تحت عنوان کلي «پان ترکيسم» از آن ياد کرد بخشي از چيستي خود را در نفي هويت تاريخي ايران و به ويژه زير سوال بردن هويت ملي ترک زبان هاي ايراني جست وجو مي کرد.

واکنش ايرانيان و به ويژه ايرانيان آذربايجاني در قبال اين پديده که خود در شکل گيري ناسيوناليسم ايران معاصر تاثيري ديرپا برجاي نهاد از جمله ديگر مضاميني است که در اين کتاب مورد بررسي قرار گرفته است.